ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ (Rainfed) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ಬೆಳೆ.

ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ (Rainfed) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಗೋಧಿ ಬೇಸಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯ

• ಸಮಯ: ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಗೋಧಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ವಾರದಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದೊಳಗೆ (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ನಿಂತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹದವಾದ ತೇವಾಂಶವಿರುವಾಗ) ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ತಡವಾದರೆ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಬಿತ್ತನೆ ಆಳ: ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಗ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 15 ರಿಂದ 20 ಸೆಂ.ಮೀ. ಆಳದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ತೇವಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

2. ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ತಯಾರಿ

• ಮಣ್ಣಿನ ವಿಧ: ನೀರು ಇಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.
• ಉಳುಮೆ: ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ ಹದಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹರಗಿ ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

3. ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ತಳಿಗಳು

ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಣ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಕಾಯಿಬಿಡುವ (Drought-tolerant) ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

• ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಸುಧಾರಿತ ಒಣಬೇಸಾಯ ಗೋಧಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ.

4. ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೀಜೋಪಚಾರ

• ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ: ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಮಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಸುಮಾರು 30 ರಿಂದ 45 ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ನೀರಾಶ್ರಿತ ಗೋಧಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು).
• ಬೀಜೋಪಚಾರ: ಬಿತ್ತನೆಗೂ ಮುಂಚೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕಗಳಿಂದ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುವುದು ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

5. ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನ (ಸಾಲುಗಳ ಅಂತರ)

• ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವುದು ಉತ್ತಮ.
• ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂದರೆ 40 ರಿಂದ 45 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಪೋಷಕಾಂಶ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

6. ರೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಗೊಬ್ಬರ)

• ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವಿರುವಾಗಲೇ ನೀಡಬೇಕು.
• ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು (FYM) ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಸಬೇಕು.
• ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು (ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ರಂಜಕ) ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೀಜದ ಕೆಳಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಹಾಕಬೇಕು.

7. ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

• ಬೆಳೆಯ ಆರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿ (ಮೊದಲ 30 ರಿಂದ 40 ದಿನಗಳು) ಕಳೆಗಳ ಹಾವಳಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಳೆಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
• ಅಂತರ ಬೇಸಾಯ ಅಥವಾ ಕಳೆ ಕೀಳುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣು ಸಡಿಲಗೊಂಡು ತೇವಾಂಶ ಆವಿಯಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ (Mulching / Intercultivation).

8. ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ (ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ)

• ಒಣ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿ ಹುಳು ಅಥವಾ ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗಗಳು ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ಸೂಕ್ತ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ.