Author: yashawantbijjaragi@gmail.com

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮ್ಮಾನ ನಿಧಿ (PM-Kisan) ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲು ಇದನ್ನು ಜರೂರುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ: ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.
• ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು: ಅರ್ಹ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಟ್ಟು ರೂ. 6,000 ನೇರವಾಗಿ ಜಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಂತುಗಳ ವಿವರ: ಈ ಹಣವನ್ನು ಪ್ರತಿ 4 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ರೂ. 2,000 ರಂತೆ ಮೂರು ಸಮಾನ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು (Eligibility)

1. ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿರುವ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಹರು.
2. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

ಹೊರಗಿಡಲಾದವರು (Ineligible)

1)ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ (Income Tax) ಪಾವತಿಸುವವರು.

2)ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿರುವವರು ಅಥವಾ ಮಾಜಿ/ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂತ್ರಿಗಳು,   ಶಾಸಕರು, ಸಂಸದರು

 3)ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು (ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ PSU ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು).

4)ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 10,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುವ ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರು.

5)ವೃತ್ತಿಪರರಾದ ವೈದ್ಯರು, ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು, ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್  ಅಕೌಂಟೆಂಟ್‌ಗಳು (CA).

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ದಾಖಲೆಗಳು

• ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ (ಕಡ್ಡಾಯ)
• ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳು (RTC / ಪಟ್ಟಾ ನಕಲು)
• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರಗಳು (ಆಧಾರ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರಬೇಕು)
• ಮೊಬೈಲ ಸಂಖ್ಯೆ

ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? (How to Register)ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ: ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ pmkisan.gov.in ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ. ಅಲ್ಲಿ ‘Farmers Corner’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘New Farmer Registration’ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಅಗತ್ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು.  ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ, ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ, ಪಟ್ಟ್ವಾರಿ/ಗ್ರಾಮ ಆಡಳಿತ ಅಧಿಕಾರಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು

FID (ರೈತ ಐಡಿ / FRUITS ID) ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು.

• ಏಕರೂಪದ ದತ್ತಾಂಶ (Unified Database): ಇದು ರೈತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳು, ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಜಮೀನು ದಾಖಲೆಗಳು (RTC) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವ 13 ಅಂಕಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಐಡಿಯಾಗಿದೆ.
• ನೇರ ಸೌಲಭ್ಯ ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT): ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುದಾನವು ಯಾವುದೇ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗಲು FID ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಕೃಷಿ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ (KCC) ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
• ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ: ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಗುವ ಬೆಳೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ವಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ಐಡಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
• ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳು: ಬೀಜ, ರೊಬ್ಬು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ (ರಿಯಾಯಿತಿ) ದರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಇದು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪಿಎಂ–ಕಿಸಾನ್ ಯೋಜನೆ: ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ನಿಧಿ (PM-Kisan) ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು FRUITS ID ಹೊಂದುವುದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಿಮ್ಮ FID ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ 13 ಅಂಕಿಯ FID ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು:

1. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ: ಅಧಿಕೃತ Karnataka FRUITS Website ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.
2. ವಿಭಾಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ: ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ “Know Your FID” ಅಥವಾ “Citizen Login” ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ.
3. ಆಧಾರ್ ನಂಬರ್ ನಮೂದಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ 12 ಅಂಕಿಯ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ.
4. ಒಟಿಪಿ ಪರಿಶೀಲನೆ: ನಿಮ್ಮ ಆಧಾರ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಮೊಬೈಲ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಬರುವ ಒಟಿಪಿ (OTP) ನಮೂದಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೈತ ಐಡಿ (FID) ಮತ್ತು ಪ್ರೊಫೈಲ ವಿವರಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.

ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ: ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಒನ್ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಆಧಾರ ಕಾರ್ಡ ಮತ್ತು ಜಮೀನು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಬೀಜಾಮೃತವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಥವಾ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಬರುವ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಬಳಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೀಜೋಪಚಾರದ (Seed Treatment) ಔಷಧಿಯಾಗಿದೆ.

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು.

• ಸ್ಥಳೀಯ ದೇಸಿ ಹಸುವಿನ ಸೆಳೆ (ಗೊಬ್ಬರ): 5 ಕೆ.ಜಿ
• ಸ್ಥಳೀಯ ದೇಸಿ ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರ: 5 ಲೀಟರ್
• ಸುಣ್ಣ: 50 ಗ್ರಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಹಂಚು ಸುಣ್ಣ)
• ಸ್ಥಳೀಯ ಹಸಿ ಊರಿನ ಹುದುಗಿಸಿದ ಮಣ್ಣು: 1 ಮುಷ್ಟಿ (ಮರ ಅಥವಾ ಹೊಲದ ಮೇಲ್ಪದರದ ಮಣ್ಣು)
• ನೀರು: 20 ಲೀಟರ್

ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ.

1. ಸೆಗಣಿ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದ ಮಿಶ್ರಣ: ಒಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ ಅಥವಾ ಸಿಮೆಂಟ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 5 ಕೆ.ಜಿ ದೇಸಿ ಹಸುವಿನ ಸೆಗಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದಕ್ಕೆ 5 ಲೀಟರ್ ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಸಿ.
2. ಸುಣ್ಣದ ಬಳಕೆ: ಮತ್ತೊಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ 50 ಗ್ರಾಂ ಸುಣ್ಣವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕರಗಿಸಿ (ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ನೆನೆಸಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ). ನಂತರ ಇದನ್ನು ಸೆಗಣಿ-ಮೂತ್ರದ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ.
3. ಮಣ್ಣು ಸೇರಿಸುವುದು: ಹೊಲದ ಅಥವಾ ಮರದ ಬುಡದ ಮೇಲ್ಪದರದ ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಈ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ.
4. ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಕಲಸುವುದು: ಕೊನೆಯದಾಗಿ 20 ಲೀಟರ ನೀರನ್ನು ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮರದ ಕೋಲಿನಿಂದ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ (Clockwise) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಕಿ.
5. ಹುದುಗುವಿಕೆ (Fermentation): ಈ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಚೀಲ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ. ದಿನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಇದನ್ನು ಮರದ ಕೋಲಿನಿಂದ ಕಲುಕಬೇಕು.

ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ.

• 24 ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಈ ಬೀಜಾಮೃತ ಬಳಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಿತ್ತುವ ಅಥವಾ ನಾಟಿ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಕಾಳುಗಳಿಗೆ ಈ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ನಂತರ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು.

• ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬೀಜದಿಂದ ಬರುವ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕಡಲೆ (Chickpea / Bengal Gram) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ರವಿ ಅಥವಾ ಚಳಿಗಾಲದ ಬೆಳೆಯಾಗಿ (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ನಂತರ) ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ (ಎರೆಭೂಮಿ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಲೆ ಬೇಸಾಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.

1. ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು

• ಹವಾಮಾನ: ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಯಲು ಒಣ ಹಾಗೂ ತಂಪಾದ ಹವಾಮಾನ ಸೂಕ್ತ. ಇದಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಅಥವಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
• ಮಣ್ಣು: ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು (ಎರೆಭೂಮಿ) ಕಡಲೆ ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಿ.ಎಚ್ (pH) ಮೌಲ್ಯ 6.0 ರಿಂದ 7.5 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ಭೂಮಿ ಈ ಬೆಳೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.

2. ಬಿತ್ತುವ ಕಾಲ

• ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಹಾಗೂ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಡಲೆ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಕಾಲ. ಮಳೆಗಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

3. ಉತ್ತಮ ತಳಿಗಳು

ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿಗಾಗಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ತಳಿಗಳು:

• ದೇಶಿ ಕಡಲೆ ತಳಿಗಳು: JG-11, A1, Jaki 9218, BGD-103 (ಸ್ವೇತ), ಮತ್ತು ರೇಣುಕಾ.
• ಕಾಬೂಲಿ ಕಡಲೆ ತಳಿಗಳು (ದೊಡ್ಡ ಕಾಳು): ICCV-2, KAK-2 ಮುಂತಾದವು.

4. ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮತ್ತು ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನ

• ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ: ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಸುಮಾರು 25 ರಿಂದ 30 ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಕಾಬೂಲಿ ಕಡಲೆಯಾದರೆ 35-40 ಕೆ.ಜಿ).
• ಬೀಜೋಪಚಾರ: ಬಿತ್ತನೆಗೂ ಮುಂಚೆ ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 3 ಗ್ರಾಂ ಥಿರಾಮ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬೆಂಡಾಜಿಮ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ರೈಜೋಬಿಯಂ ಕಲ್ಚರ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫೋ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಬೀಜಕ್ಕೆ ಲೇಪಿಸುವುದು ಬೇರಿನ ಗಂಟುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ.
• ಬಿತ್ತನೆ ಅಂತರ: ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ 40 ಸೆಂ.ಮೀ ಮತ್ತು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ 10 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಂತರವಿರಬೇಕು. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 15 ರಿಂದ 20 ಸೆಂ.ಮೀ ಆಳದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

5. ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ

• ಕಡಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಣಬೇಸಾಯದಡಿಯೇ (ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ) ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವೇ ಸಾಕು.
• ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹೂ ಬಿಡುವ ಮುಂಚೆ (ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ 20-30 ದಿನಗಳ ನಂತರ) ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ (50-60 ದಿನಗಳ ನಂತರ) ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಿತಮಿತವಾಗಿ ನೀರುಣಿಸುವುದರಿಂದ ಇಳುವರಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

6. ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಬೇಸಾಯ

• ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ 30 ರಿಂದ 35 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಕಳೆ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಎಡೆಹೊಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಆಡಲು ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗಿಡಗಳು ಬೆಳೆದು ನೆಲವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಕಳೆಗಳ ಹಾವಳಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

7. ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ (ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು)

• ಕಾಯಿ ಕೊರೆಯುವ ಹುಳು: ಇದು ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಗೆ ಬರುವ ಮುಖ್ಯ ಶತ್ರು. ಇದು ಮೊಗ್ಗು ಹಾಗೂ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ತಿಂದು ನಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹತೋಟಿಗೆ ವಸ್ತುವಿನ ಸೂಕ್ತ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣೋಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
• ಬೆಂಕಿ ರೋಗ (Blight) ಅಥವಾ ಬೇರು ಕೊಳೆರೋಗ: ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಬರುವ ಈ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕದಿಂದ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

8. ಕಟಾವು (Harvesting)

• ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ಸುಮಾರು 90 ರಿಂದ 110 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳು ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
• ಗಿಡಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಎಲೆಗಳು ಒಣಗಿ ಉದುರಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಕಾಂಡಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಗ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಅಥವಾ ಕತ್ತರಿಸಿ ಒಣಗಿಸಿ, ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು.

ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೇಸಾಯವು (Grape Farming / Viticulture) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

1. ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು

• ಹವಾಮಾನ: ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆಗೆ ಒಣ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಬಹಳ ಸೂಕ್ತ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಮಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಇದ್ದರೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕೊಳೆತುಹೋಗುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ.
• ಮಣ್ಣು: ಉತ್ತಮ ಬಸಿಗಾಲುವೆ (Drainage) ಇರುವ, ನೀರು ನಿಲ್ಲದ ಫಲವತ್ತಾದ ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಿ.ಹೆಚ್ (pH) ಮೌಲ್ಯ      6.5 ರಿಂದ 7.5 ರವರೆಗೆ ಇರಬೇಕು.

2. ಪ್ರಮುಖ ತಳಿಗಳು

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ:

• ತಿನ್ನುವ ಹಣ್ಣುಗಳು (Table Grapes): ಥಾಮ್ಸನ ಸೀಡ್‌ಲೆಸ (Thompson Seedless), ಸೋನಾಕಾ (Sonaka), ಕೃಷ್ಣಾ ಥಾಮ್ಸನ, ಶರದ ಸೀಡಲೆಸ (ಕಪ್ಪು ದ್ರಾಕ್ಷಿ), ಮತ್ತು ಮಾಣಿಕ ಚಮನ.
• ವೈನ ತಯಾರಿಕೆಗೆ (Wine Grapes): ಚಾರ್ಡೋನಯ (Chardonnay), ಸೌವಿಗ್ನಾನ ಬ್ಲಾಂಕ (Sauvignon Blanc), ಮತ್ತು ಶಿರಾಜ (Shiraz).
• ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ (Raisin Making): ಥಾಮ್ಸನ ಸೀಡಲೆಸ್ ಮತ್ತು ತಸ-ಎ-ಗಣೇಶ(Tas-A-Ganesh)

3. ನಾಟಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ

• ಸಮಯ: ಅಕ್ಟೋಬರ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ ತಿಂಗಳುಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಮಯ.
• ಅಂತರ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ 8 x 8 ಅಡಿ ಅಥವಾ 8 x 4 ಅಡಿ ಅಂತರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪದ್ಧತಿ: ಬಳ್ಳಿಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಲು ‘ಬವರ್’ (Bower/Pandal) ಅಥವಾ ‘ಟ್ರೆಲ್ಲಿಸ್’ (Trellis) ವಿಧಾನದ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

4. ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ

• ನೀರಾವರಿ: ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕು. ಹನಿ ನೀರಾವರಿ (Drip Irrigation) ಪದ್ಧತಿಯು ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಳೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಗೊಬ್ಬರ: ಸಸ್ಯಗಳ ಉತ್ತಮ ಬೆಳಕಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರದೊಂದಿಗೆ (FYM) ಸಾರಜನಕ, ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಶ್ (NPK)ಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

5. ಕತ್ತರಿಸುವುದು (Pruning)

ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರೂನಿಂಗ್’ ಅಂದರೆ ಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ. ಇದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಹಣ್ಣಿನ ಗೊಂಚಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

6. ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣೆ

• ಮುಖ್ಮ ಕೀಟಗಳು: ಥ್ರಿಪ್ಸ್ (Thrips), Mealybugs (ಹಿಟ್ಟು ತಿಗಣೆಗಳು), ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿ ತಿನ್ನುವ ಹುಳುಗಳು.
• ಪ್ರಮುಖ ರೋಗಗಳು: ನಶ್ಯ ರೋಗ (Powdery Mildew) ಮತ್ತು ಡೌನಿ ಮಿಲ್ಡ್ಯೂ (Downy Mildew).
• ನಿರ್ವಹಣೆ: ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

7. ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನೆ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ (ಬಿಜಾಪುರ),ಬೆಳಗಾವಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ (Rainfed) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಗೋಧಿ ಬೇಸಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯ

• ಸಮಯ: ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಗೋಧಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ವಾರದಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದೊಳಗೆ (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ನಿಂತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹದವಾದ ತೇವಾಂಶವಿರುವಾಗ) ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ತಡವಾದರೆ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಬಿತ್ತನೆ ಆಳ: ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಗ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 15 ರಿಂದ 20 ಸೆಂ.ಮೀ. ಆಳದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ತೇವಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

2. ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ತಯಾರಿ

• ಮಣ್ಣಿನ ವಿಧ: ನೀರು ಇಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.
• ಉಳುಮೆ: ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ ಹದಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹರಗಿ ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

3. ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ತಳಿಗಳು

ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಣ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಕಾಯಿಬಿಡುವ (Drought-tolerant) ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

• ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಸುಧಾರಿತ ಒಣಬೇಸಾಯ ಗೋಧಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ.

4. ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೀಜೋಪಚಾರ

• ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ: ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಮಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಸುಮಾರು 30 ರಿಂದ 45 ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ನೀರಾಶ್ರಿತ ಗೋಧಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು).
• ಬೀಜೋಪಚಾರ: ಬಿತ್ತನೆಗೂ ಮುಂಚೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕಗಳಿಂದ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುವುದು ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

5. ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನ (ಸಾಲುಗಳ ಅಂತರ)

• ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವುದು ಉತ್ತಮ.
• ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂದರೆ 40 ರಿಂದ 45 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಪೋಷಕಾಂಶ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

6. ರೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಗೊಬ್ಬರ)

• ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವಿರುವಾಗಲೇ ನೀಡಬೇಕು.
• ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು (FYM) ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಸಬೇಕು.
• ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು (ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ರಂಜಕ) ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೀಜದ ಕೆಳಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಹಾಕಬೇಕು.

7. ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

• ಬೆಳೆಯ ಆರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿ (ಮೊದಲ 30 ರಿಂದ 40 ದಿನಗಳು) ಕಳೆಗಳ ಹಾವಳಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಳೆಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
• ಅಂತರ ಬೇಸಾಯ ಅಥವಾ ಕಳೆ ಕೀಳುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣು ಸಡಿಲಗೊಂಡು ತೇವಾಂಶ ಆವಿಯಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ (Mulching / Intercultivation).

8. ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ (ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ)

• ಒಣ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿ ಹುಳು ಅಥವಾ ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗಗಳು ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ಸೂಕ್ತ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ.

ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ (Soil Health) ಎನ್ನುವುದು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಎಂಬುದು ಜೀವಂತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಣ್ಣಿನ ಜೈವಿಕ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು

• ಉತ್ತಮ ರಚನೆ: ಮಣ್ಣು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಗಿ, ಬೇರುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳು: ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಸಾವಯವ ಅಂಶಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ: ಎರೆಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ: ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಗಳು

1. ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ (Soil Testing): ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಪಿ.ಎಚ್ (pH) ಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
2. ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ: ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ, ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹಸಿರೆಲೆ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು.
3. ಬೆಳೆ ತಿರುಗುವಿಕೆ (Crop Rotation): ಒಂದೇ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯದೆ, ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಸತ್ವ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ (Soil Health Card Scheme)

ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

• ಈ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾರಜನಕ (N), ರಂಜಕ (P), ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ (K) ಸೇರಿದಂತೆ 12 ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
• ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಮೀನಿಗೆ ಯಾವ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಖರ್ಚನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು.

ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Drip Irrigation System) ಎನ್ನುವುದು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ನೀರಾವರಿ (Micro-irrigation) ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

1. ನೇರ ಬೇರಿಗೆ ನೀರು: ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪೈಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡ್ರಾಪರ್‌ಗಳ (Drippers) ಮೂಲಕ ಗಿಡಗಳ ಬೇರಿನ ಬಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹನಿ ಹನಿಯಾಗಿ ನೀರು ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ನೀರಿನ ಉಳಿತಾಯ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀರಾವರಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗಿಂತ ಶೇಕಡಾ 50 ರಿಂದ 70 ರಷ್ಟು ನೀರಿನ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನೀರು ಆವಿಯಾಗಿ ನಷ್ಟವಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
3. ಗೊಬ್ಬರ ಪೂರೈಕೆ (Fertigation): ಇದರ ಮೂಲಕವೇ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ದ್ರವ ರೂಪದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:

• ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಗಿಡದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನೀರು ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಳೆಗಿಡಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಡಿಮೆ ರೋಗಗಳು: ಗಿಡಗಳ ಎಲೆಗಳು ಒಣೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳ ಬಾಧೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಳು: ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ, ಬಾಳೆ, ಕಬ್ಬು, ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಗಿಡಗಳ ಕೃಷಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ , ತೋಟಗಾರಿಕೆ / ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯು ರೈತರಿಗೆ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಧನವನ್ನು (Subsidy) ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸೈಲೇಜ್ ಬ್ಯಾಗ್ (Silage Bag) ಅಂದರೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಹಸು, ಕುರಿ, ಮೇಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಹಸಿಮೇವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಬಳಸುವ ವಿಶೇಷ ಚೀಲಗಳು. ಇದನ್ನು ರಸಮೇವು ತಯಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಶೇಖರಿಸಿಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೈಲೇಜ್ ಬ್ಯಾಗ್ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ:

• ಉಪಯೋಗಗಳು:
  • ಹಸಿಮೇವು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜೋಳದ ಮೇವು,ಗೋವಿನ(ಮುಸುಕಿನ)ಜೋಳದ ಮೇವು ರಾಗಿ ಮೇವು ಇತ್ಯಾದಿ) ಸಿಗದ ಬರ್‌ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶಭರಿತ ಮೇವನ್ನು ನೀಡಲು ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿ.
  • ಸೈಲೇಜ್ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 30ರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

• ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ:
  • ರೈತರ ಅಗತ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ.
  • ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 50 ಕೆ.ಜಿ.ಯಿಂದ ಹಿಡಿದು 1 ಟನ್ (1000 ಕೆ.ಜಿ.) ತೂಕದವರೆಗಿನ ಮೇವನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಸೈಲೇಜ್ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

• ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ:
  • ಮೇವನ್ನು ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಗಾಳಿಯಾಡದಂತೆ ಈ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಕೆಲವರು ಉತ್ತಮ ಹುದುಗುವಿಕೆಗಾಗಿ (Fermentation) ಸೈಲೇಜ್ ಪೌಡರ್‌ಗಳನ್ನು (Silage D Powder) ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಬ್ಯಾಗ್‌ನ ಒಳಗೆ ಗಾಳಿ ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೀಲ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮೇವು ಹಲವು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಕೆಡದೆ ತಾಜಾವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಲಭ್ಯತೆ:
  • ಇವು ಲೈನರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ (Liner) ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಥಿನ್ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

• ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ನೇರ ಉತ್ಪಾದಕರ ಬಳಿ ಇವು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.

ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ (Integrated Farming System – IFS)

ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೆಸಾಯವನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಇತರೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಜೇನುಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕಡೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಗಣಿಯನ್ನು ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಯೋ ಗ್ಯಾಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸುವುದು).

ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು

• ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು.
• ಹೈನುಗಾರಿಕೆ (Livestock): ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ, ಕುರಿ ಅಥವಾ ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆ.
• ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ (Poultry): ಅಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಅಥವಾ ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ.
• ಮೀನುಗಾರಿಕೆ (Fisheries): ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ (ಇದು ಹೊಂಡದ ನೀರನ್ನು ನೀರಾವರಿಗೆ ಬಳಸಲು ಸಹಕಾರಿ). ತೋಟಗಾರಿಕೆ (Horticulture): ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಕೃಷಿ.
• ಪೂರಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳು: ಜೇನುಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಅಣಬೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ.

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

• ಆದಾಯದ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ: ಒಂದೇ ಬೆಳೆ ವಿಫಲವಾದರೂ ಇತರೆ ಘಟಕಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಆದಾಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
• ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ: ಒಂದು ಘಟಕದ ತ್ಯಾಜ್ಯವು ಮತ್ತೊಂದು ಘಟಕಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ (Zero Waste Farming).
• ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ: ವರ್ಷವಿಡೀ ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
• ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ವೃದ್ಧಿ: ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರದ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ: ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.